CEMİYETLER - YARARLI VE ZARARLI CEMİYETLER

CEMİYETLER

 

   A) Zararlı Cemiyetler           B) Yararlı Cemiyetler

   Azınlık Cemiyetleri                   Milli Varlığa Düşman Cemiyetler   (Milli Cemiyetler)

   Etnik-i Eterya Cemiyeti                             Kürt Teali Cemiyeti                                         Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti

   Mavri Mira Cemiyeti                                Teali İslam Cemiyeti                                       İzmir Müdafaa-i Hukuk-u Osmaniye Cemiyeti

   Rum Pontus Cemiyeti                               Sulh ve Selamet-i Osmaniye Fırkası             İzmir Redd-i İlhak Cemiyeti

   Hınçak-Taşnak Cemiyeti                          Hürriyet ve İtilaf Fırkası                                 Kilikyalılar Cemiyeti

   Alyans İsrailit Cemiyeti                            İngiliz Muhipleri Cemiyeti                               Trabzon Muhafaza-i Hukuk-u Milliye Cemiyeti

                                                    Wilson Prensipleri Cemiyeti                           Trabzon Havalisi Adem-i Merkeziyet Cemiyeti

                                                                                                         Doğu Anadolu (Şark Vilayetleri) Müdafaa-i Hukuk

                                                                                                         Milli Kongre Cemiyeti

A) Zararlı Cemiyetler

 

a) Azınlık Cemiyetleri

M Etnik-i Eterya Cemiyeti

   İlk kurulduğunda Yunanistan’a bağımsızlığını kazandırmak amacıyla kurulmuştur (1814).

   Girit İsyanı’na neden olmuşlardır (1896).

   I.Dünya Savaşı’nda ise Rumlar’ın yaşadığı tüm toprakları Yunanistan’a katarak eski Bizans’ı canlandırmayı amaçlamışlardır.

M Mavri Mira Cemiyeti

   İzmir ve çevresi ile Doğu Trakya’yı Yunanistan’a katmak için kurulmuştur.

   İstanbul’daki Rum Patrikhanesi bu cemiyetin başkanlığını çekmiştir.

M Rum Pontus Cemiyeti

   Trabzon Rum İmparatorluğu’nu tekrar kurmak amacı ile Rumlar tarafından kurulmuştur.

M Taşnak ve Hınçak Cemiyeti

   Doğu Anadolu’da bağımsız bir Ermeni Devleti kurmak amacı ile Ermeniler tarafından kurulmuştur.

M Alyans İsrailit Cemiyeti

   İstanbul’daki Yahudi gençler tarafından kurulmuştur.

   Filistin'den Elazığ’a kadar uzanan Büyük İsrail Devleti’ni kurmayı amaçlamışlardır.

   Not :Azınlıkların kurduğu cemiyetlerin çalışmalarında Rum ve Ermeni kiliseleri etkili olmuştur.

 

b) Milli Varlığa Düşman Cemiyetler

L Kürt Teali Cemiyeti

   İngilizler’in yardımıyla İstanbul’da kurulmuştur.

   Wilson İlkeleri’nden yararlanarak doğuda bir Kürt Devleti kurmak amaçlanmıştır.

   Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti ile birleşmeyi reddetmiştir.

L Teali İslam Cemiyeti

   Ülkenin kurtuluşunu hilafet ve saltanatta görmüşlerdir.

   Anadolu’daki Milli Mücadele’yi engellemek için İstanbul’daki bazı müderrisler tarafından kurulmuştur.

L Sulh ve Selamet-i Osmaniye Fırkası

   İttihat ve Terakki karşıtlarından oluşmuştur.

   Padişaha bağlılığı savunmuşlardır.

   Meşrutiyet ve demokrasi ilkelerine bağlı siyaset takip etmişlerdir.

L Hürriyet ve İtilaf Fırkası

   İttihat ve Terakki’nin en büyük karşıtlarıdır.

   Mondros’tan sonra Milli Mücadele’ye karşı iç ayaklanmalarda öncü olmuşlardır.

L İngiliz Muhipleri Cemiyeti

   İngilizler’in parasıyla İstanbul’da kurulmuştur.

   İngiliz mandasını savunmuşlardır.

   Osmanlı Devleti tarafından desteklenmiştir.

L Wilson Prensipleri Cemiyeti

   Osmanlı Devleti’nin kurtuluşunun ancak ABD’nin mandası ile mümkün olabileceği savunulmuştur.-

   Cemiyetin kurucularından bir kısmı Kurtuluş Savaşı’nda Milli Mücadelecilere katılmıştır.

 

B) Yararlı (Milli) Cemiyetler

 

J Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti

   Trakya’nın Yunanlar’a verileceği endişesi ile Edirne’de kurulmuştur.

   Osmanlı Devleti parçalandığı takdirde Batı Trakya ile birleşerek, Trakya Cumhuriyeti’ni kurmayı amaçlamıştır.

   Mondros’tan sonra kurulan ilk direniş cemiyetidir (2 Aralık 1919).

   Lüleburgaz, Edirne kongrelerini düzenlemişlerdir.

J İzmir Müdafaa-i Hukuk-u Osmaniye Cemiyeti

   İzmir’in Yunanlar’a verilmesini engellemek amacı ile kurulmuştur.

   İttihatçı ve Bolşevik olmakla suçlanmışlar, düzenli bir cemiyet olamamışlardır.

J İzmir Redd-i İlhak Cemiyeti

   İzmir’in işgali üzerine kurulmuştur.

   I. ve II. Balıkesir Kongresi ile Alaşehir Kongresi’ni düzenlemişlerdir.

J Kilikyalılar Cemiyeti

   Adana ve çevresinin Ermeniler’e verilmesini engellemek ve Fransız işgalinden korumak için kurulmuştur.

J Trabzon Muhafaza-i Hukuk-u Milliye Cemiyeti

   Trabzon ve çevresinde Pontus Rum Devleti’nin kurulmasını engellemek için kurulmuştur.

J Trabzon Havalisi Adem-i Merkeziyet Cemiyeti

   Trabzon ve çevresinde bağımsız bir Türk Devleti kurmak amacı ile kurulmuştur.

   İlk kurulduğunda padişaha bağlı iken daha sonra Milli Mücadele’ye katılmıştır.

J Doğu Anadolu (şark Vilayetleri) Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti

   Doğuda bağımsız bir Ermeni Devleti’nin kurulmasını engellemek için kurulmuştur.

   Cemiyet şu kararları almıştır:

   Kesinlikle Doğu Anadolu’dan göç edilmeyecek.

   Doğu illeri bir saldırıya uğrarsa birleşilecek.

   Bilim, din ve ekonomi alanında teşkilatlanılacak.

   Erzurum Kongresi'ni düzenlemişlerdir.

J Milli Kongre Cemiyeti

   Milli Talim ve Terbiye Cemiyeti tarafından kurulmuştur.

   Türkler’e karşı yapılan yanlış propagandaları basım ve yayım yoluyla dünyaya duyurmak amaçlanmıştır.

   “Kuva-yı Milliye” deyimini ilk kullanan cemiyettir.

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !